De rol van gember

Meer over gember

Monique Janssen | 16 februari 2018

 

Eeuwen oud

Mensen gebruiken al eeuwenlang natuurlijke producten voor medicinaal gebruik. Gember is een van de klassieke voorbeelden van een kruid dat niet alleen voor culinaire bereidingen wordt gebruikt, maar ook van therapeutische betekenis is vanwege zijn actieve ingrediënten, die maken dat het kruid naast een antioxidant werking ook antimicrobiële en ontstekingsremmende eigenschappen heeft.

De Chinese filosoof Confucius, die leefde van 551 - 479 voor Christus, sprak al over gember. Ook de Griekse arts en schrijver Dioscorides beschreef de verwarmende uitwerking op de maag, het bevorderen van de spijsvertering en de ontgiftende werking.

Gember was een van de eerste oosterse specerijen die in Europa bekend werd, toen de Romeinen en Grieken gember van Arabische handelaren kochten. Ook in apothekersboeken van de 20ste eeuw word gember beschreven als maagmiddel en als specerij.

De rol van gember en zijn bestanddelen in het bestrijden van ziektes is in de afgelopen decennia onderwerp geweest van veel wetenschappelijke onderzoeken. Daarbij is inmiddels sterk wetenschappelijk bewijs geleverd voor het gezondheidsvoordeel van deze smaakmaker.

Zingiberaceae

Gember behoort tot de Zingiberaceae familie. De Latijnse soortnaam Zingiber is afgeleid van het Sanskriet “singabera” wat “gevormd als een hoorn” betekent en zo genoemd werd, omdat de wortels van de plant lijken op het gewei van een hert.

De Zingiberaceae zijn waardevolle specerijen vanwege niet alleen hun aromatische eigenschappen, maar ook hun therapeutische waarde. Ze komen voor in de tropische en subtropische gebieden van Azië en het Verre Oosten. Er zijn bijna 150 soorten Zingiberaceae. Gember (Zingiber officinale), kurkuma (Curcuma longa) en kardemom (Elettaria cardamomum) zijn enkele bekende voorbeelden.

Gember (Zingiber officinale) is een vaste plant die 30 tot 100 cm hoog kan worden, je kan hem zelfs als kamerplant houden. De ondergrondse knol of wortelstok wordt gebruikt als specerij. Na 5 tot 7 maanden wortelstokontwikkeling wordt het jonge deel handmatig geoogst. Ook kurkuma (Curcuma longa) is een wortelstokachtige plant van Zingiberaceae en lijkt sterk op gember. India is een van de grootste producenten, vooral de regio Tamil Nadu.

Bestanddelen

Gember (Zingiber officinale) dankt zijn specifieke smaak en geur aan de aanwezige vluchtige bestanddelen, de zogenaamde terpenen (zoals sesquiterpenen en monoterpenen). Terpenen komen veel voor bij planten. Een van de functies van terpenen is dat zij een beschermende waas rond de plant vormen die schadelijke insecten, bacteriën en schimmels op afstand houdt, wanneer warmte de terpenen laat verdampen. Deze vluchtige stoffen kunnen ook dienen om gunstige insecten aan te trekken voor bijvoorbeeld de bestuiving. Andere actieve ingrediënten in gember zijn de prikkelende verbindingen gingerol en shogaol.

Gingerol is chemisch verwant aan capsaïcine (in chili pepers) en piperine (in zwarte peper). Gingerol is uitgebreid bestudeerd en het is bekend dat het schadelijke vrije radicalen krachtig neutraliseert en helpt om ontstekingen te reduceren. Recentere studies lijken aan te tonen dat shogaols zelfs een nog sterkere activiteit hebben (1-2).

Tijdens recent onderzoek naar gember is ook het bestanddeel zingerone onderzocht (3). Het is de minst prikkelende component van Zingiber officinale. Zingerone is afwezig in verse gember, maar koken of verwarmen van gember verandert gingerol in zingerone. Zingerone is nauw verwant aan vanilline in vanille en eugenol in kruidnagel. Zingerone heeft eveneens een krachtige ontstekingsremmende werking. Daarnaast ondersteunt het een juiste bloedsuikerspiegel (4), stimuleert het de vetverbranding, werkt het tegen diaree en is antispasmodisch. Bovendien bevordert het de groei en stimuleert het het immuunssysteem. Verder is het eetluststimulerend, angstreducerend, antitrombotisch, stralingsbeschermend en antimicrobieel (5). Ook remt het de reactieve stikstof die mede verantwoordelijk is bij het veroorzaken van oa de ziekte van Alzheimer.

Werkzaamheid

Van gember is bekend dat het goed is tegen misselijkheid (6). Niet alleen tijdens zwangerschap, maar diverse onderzoeken tonen ook aan dat het gunstig is tegen misselijkheid tijdens het ondergaan van chemokuren. Een groot voordeel van gember tov medicijnen tegen misselijkheid is dat het een veilige en goedkope vervanger is. Bovendien worden er veel onderzoeken verricht naar het inzetten van gember voor pijnreductie bij chemotherapie (7), maar ook bij de behandeling of voorkoming van kanker. De studies wijzen erop dat gember hier een zinvolle aanvulling kan zijn. Gember kan de werking van chemotherapie versterken en therapeutisch ingezet worden bij bijvoorbeeld baarmoederhalskanker (8), borstkanker (9-10) en mogelijk ook bij darmkanker (11-12), prostaatkanker (13) en longkanker (14).

Verder kan gember ondersteuning bieden in de reguliere astmatherapie vanwege de ontspannende werking op het spierweefsel van de luchtwegen en de ontstekingsbestrijdende werking (15-16).  Gember is bevorderend voor de spijsvertering en beschermend voor de darmwand. Zo liet een studie zien dat het ondersteunend kan zijn bij IBD (17).

De suppletie van 4 gram kan bijdragen aan sneller herstel van de spierkracht na intensieve training, al heeft het geen effect op spierpijn (18). Dierstudies toonden aan dat gember een positieve invloed had op leervermogen en geheugen (21). Shogaol, de bioactieve component van gember, kan een belangrijke rol spelen als een geheugenversterkend en antioxidant middel tegen neurologische aandoeningen aangezien het anti-neuro-inflammatoire effecten heeft (22). Ook een studie onder vrouwen van middelbare leeftijd toonde verbetering van geheugen aan (23).

Gezond eten

Helaas bevatten niet alle supplementen met gember evenveel van de bio-actieve bestanddelen (19), daarom kan de hoeveelheid van de te nemen supplementen nogal verschillen. Gebleken is dat gemberpoeder weliswaar ook werkzaam is, maar dat langdurig gestoomde gember het meest effectief is (20), je kan dus ook heel goed verse gember gebruiken.

Al in 2006 werd een artikel (24) op basis van diverse studies gepubliceerd waarin het belang van het gebruik van kruiden en specerijen in het dagelijkse eetpatroon werd aanbevolen, aangezien het vast staat dat ze gezondheidsvoordelen hebben vanwege de aanwezigheid van bioactieve stoffen, die een grote anti-oxidatieve functie hebben, en omdat ze als vervanger van bijvoorbeeld zout en suiker kunnen dienen. Aangezien er steeds meer wetenschappelijk onderzoek plaats vind, wordt verwacht dat kruiden en specerijen een steeds grotere rol zullen gaan spelen in een gezond eetpatroon en het bestrijden van ziekten.

Zo maak je gember thee

Wil je een grotere hoeveelheid gemberthee maken waar je meerder kopjes van kan drinken dan breng je 1 liter water aan de kook. Snijd een ongepeld stuk gember van ongeveer 3 cm in dunne plakjes en doe voeg die toe aan het water. Breng aan de kook en verlaag vervolgens het vuur, laat de thee 15 minuten sudderen. Zeef de thee en bewaar in een thermosfles of glazen pot.Om 1 kopje gemberthee te maken, neem je een ​​stukje hele, ongeschilde gemberwortel en rasp je 1 volle theelepel. Roer de gember in een kop heet water en laat 2 minuten trekken. Zeef of laat de gember op de bodem van de beker neerslaan.Als je het lekker vindt, kan je een beetje citroensap aan je thee toevoegen.

Referenties

  1. J Agric Food Chem.2009 Nov 25;57(22):10645-50. doi: 10.1021/jf9027443. Increased growth inhibitory effects on human cancer cells and anti-inflammatory potency of shogaols from Zingiber officinale relative to gingerols. Sang S1, Hong JWu HLiu JYang CSPan MHBadmaev VHo CT.

  2. J Ethnopharmacol. 2010 Feb 3;127(2):515-20. doi: 10.1016/j.jep.2009.10.004. Comparative antioxidant and anti-inflammatory effects of [6]-gingerol, [8]-gingerol, [10]-gingerol and [6]-shogaol Epub 2009 Oct 13. Dugasani S1, Pichika MRNadarajah VDBalijepalli MKTandra SKorlakunta JN.

  1. 2015;2015:816364. doi: 10.1155/2015/816364. Epub 2015 May 27. A Review on Pharmacological Properties of Zingerone (4-(4-Hydroxy-3-methoxyphenyl)-2-butanone). Ahmad B1, Rehman MU1, Amin I1, Arif A1, Rasool S2, Bhat SA1, Afzal I3, Hussain I1, Bilal S1, Mir Mu1.

  2. J Complement Integr Med.2015 Jun;12(2):165-70. doi: 10.1515/jcim-2014-0021. The effect of ginger (Zingiber officinale) on glycemic markers in patients with type 2 diabetes. Shidfar FRajab ARahideh TKhandouzi NHosseini SShidfar S.

  3. Am J Chin Med.2011;39(2):215-31. Physiological and therapeutical roles of ginger and turmeric on endocrine functions. Al-Suhaimi EA1, Al-Riziza NAAl-Essa RA.

  4. Eur Rev Med Pharmacol Sci.2015 Apr;19(7):1291-6. Can nausea and vomiting be treated with ginger extract? Giacosa A1, Morazzoni PBombardelli ERiva ABianchi Porro GRondanelli M.

  5. Pharmacol Res.2017 Mar;117:288-302. doi: 10.1016/j.phrs.2016.12.026. Epub 2016 Dec 30. [6]-gingerol and [6]-shogaol, active ingredients of the traditional Japanese medicine hangeshashinto, relief oral ulcerative mucositis-induced pain via action on Na+ channels. Hitomi S1, Ono K2, Terawaki K3, Matsumoto C3, Mizuno K3, Yamaguchi K4, Imai R3, Omiya Y3, Hattori T3, Kase Y3, Inenaga K

  6. 2015 Dec 22;6(41):43310-25. doi: 10.18632/oncotarget.6383. Proteasome inhibition mediates p53 reactivation and anti-cancer activity of 6-gingerol in cervical cancer cells. Rastogi N1, Duggal S2, Singh SK3, Porwal K1, Srivastava VK2, Maurya R4, Bhatt ML2, Mishra DP1.

  7. Oncol Rep.2016 Feb;35(2):779-84. doi: 10.3892/or.2015.4405. Epub 2015 Nov 9. 10-Gingerol inhibits proliferation and invasion of MDA-MB-231 breast cancer cells through suppression of Akt and p38MAPK activity. Joo JH1, Hong SS2, Cho YR2, Seo DW

  8. J Agric Food Chem.2015 Mar 11;63(9):2432-41. doi: 10.1021/acs.jafc.5b00002. Epub 2015 Feb 25. Targeting cancer stem cells in breast cancer: potential anticancer properties of 6-shogaol and pterostilbene. Wu CH1, Hong BHHo CTYen GC.

  9. PLoS One.2014 Aug 26;9(8):e104401. doi: 10.1371/journal.pone.0104401. eCollection 2014. [6]-Gingerol induces caspase-dependent apoptosis and prevents PMA-induced proliferation in colon cancer cells by inhibiting MAPK/AP-1 signaling. Radhakrishnan EK1, Bava SV2, Narayanan SS2, Nath LR2, Thulasidasan AK2, Soniya EV1, Anto RJ

  10. In Vitro Cell Dev Biol Anim.2015 Jan;51(1):92-101. doi: 10.1007/s11626-014-9806-6. Epub 2014 Aug 23. [10]-Gingerol induces mitochondrial apoptosis through activation of MAPK pathway in HCT116 human colon cancer cells. Ryu MJ1, Chung HS.

  11. Cancer Prev Res (Phila).2014 Jun;7(6):627-38. doi: 10.1158/1940-6207.CAPR-13-0420. Epub 2014 Apr 1. 6-Shogaol from dried ginger inhibits growth of prostate cancer cells both in vitro and in vivo through inhibition of STAT3 and NF-κB signaling. Saha A1, Blando J1, Silver E1, Beltran L1, Sessler J1, DiGiovanni J

  12. 2014 Mar;35(3):683-91. doi: 10.1093/carcin/bgt365. Epub 2013 Nov 26.[6]-shogaol inhibits growth and induces apoptosis of non-small cell lung cancer cells by directly regulating Akt1/2. Kim MO1, Lee MHOi NKim SHBae KBHuang ZKim DJReddy KLee SYPark SJKim JYXie HKundu JKRyoo ZYBode AMSurh YJDong Z.

  13. Am J Respir Cell Mol Biol.2014 Jan;50(1):115-24. doi: 10.1165/rcmb.2013-0133OC. Active components of ginger potentiate β-agonist-induced relaxation of airway smooth muscle by modulating cytoskeletal regulatory proteins. Townsend EA1, Zhang YXu CWakita REmala CW

  14. Phytother Res. 2012 Mar;26(3):333-6. doi: 10.1002/ptr.3558. Epub 2011 Jun 23. Antiinflammatory effects of ginger and some of its components in human bronchial epithelial (BEAS-2B) cells. Podlogar JA1, Verspohl EJ.

  15. 2016 Sep;101:321-40. doi: 10.1016/j.biomaterials.2016.06.018. Epub 2016 Jun 9. Edible ginger-derived nanoparticles: A novel therapeutic approach for the prevention and treatment of inflammatory bowel disease and colitis-associated cancer. Zhang M1, Viennois E2, Prasad M3, Zhang Y2, Wang L4, Zhang Z2, Han MK2, Xiao B5, Xu C6, Srinivasan S3, Merlin D4.

  16. Phytother Res.2015 Jun;29(6):887-93. doi: 10.1002/ptr.5328. Epub 2015 Mar 18. The Effects of Pre-Exercise Ginger Supplementation on Muscle Damage and Delayed Onset Muscle Soreness. Matsumura MD1,2, Zavorsky GS3,4, Smoliga JM5,6.

  17. Obstet Gynecol.2006 Jun;107(6):1337-43. Variation in concentration and labeling of ginger root dietary supplements. Schwertner HA1, Rios DCPascoe JE.

  18. EXCLI J. 2013; 12: 1043–1065. Published online 2013 Dec 17. PMCID: PMC4827078 Anti-oncogenic perspectives of spices/herbs: A comprehensive review Masood Sadiq Butt,*,1 Ambreen Naz,2 Muhammad Tauseef Sultan,3 and Mir Muhammad Nasir Qayyum4

  19. J Nutr Biochem.2014 Oct;25(10):1058-65. doi: 10.1016/j.jnutbio.2014.05.009. Epub 2014 Jun 18. Ginger improves cognitive function via NGF-induced ERK/CREB activation in the hippocampus of the mouse. Lim S1, Moon M2, Oh H1, Kim HG1, Kim SY3, Oh MS

  20. Biochem Biophys Res Commun.2014 Jun 20;449(1):8-13. doi: 10.1016/j.bbrc.2014.04.121. Epub 2014 May 2. 6-Shogaol, an active constituent of ginger, attenuates neuroinflammation and cognitive deficits in animal models of dementia. Moon M1, Kim HG2, Choi JG3, Oh H4, Lee PK5, Ha SK6, Kim SY7, Park Y7, Huh Y8, Oh MS9.

  21. Evid Based Complement Alternat Med.2012;2012:383062. doi: 10.1155/2012/383062. Epub 2011 Dec 22. Zingiber officinale Improves Cognitive Function of the Middle-Aged Healthy Women. Saenghong N1, Wattanathorn JMuchimapura STongun TPiyavhatkul NBanchonglikitkul CKajsongkram T.

  22. Med J Aust.2006 Aug 21;185(4 Suppl):S4-24. Health benefits of herbs and spices: the past, the present, the future. Tapsell LC1, Hemphill ICobiac LPatch CSSullivan DRFenech MRoodenrys SKeogh JBClifton PMWilliams PGFazio VAInge KE

 

16/02/2018

Gezond worden?

Vraag gerust meer informatie op